هوش تجاری چیست؟ Business Intelligence یا BI در سال ۲۰۲۱ |‌گروه پنتاما

هوش تجاری  که به اختصار BI شناخته می شود، یک فرآیند فناوری محور برای تجزیه و تحلیل داده ها و ارائه اطلاعات عملی برای کمک به مدیران در تصمیم گیری های تجاری آگاهانه است. هوش تجاری شامل طیف گسترده ای از ابزارها، برنامه ها و متدولوژی ها است که به سازمان ها امکان می دهد اطلاعات را از سیستم های داخلی و منابع خارجی جمع آوری کرده، آن را تجزیه و تحلیل کنند و در نهایت گزارش های داده ها را برای ایجاد نتایج تحلیلی تهیه نمایند. در واقع هوش تجاری در مسیر بهبود روند عملکرد تصمیم گیران شرکت ها و همچنین کارکنان عملیاتی است.

هوش تجاری و تجزیه و تحلیل داده ها

استفاده اولیه و غیر منسجم از اصطلاح هوش تجاری، حداقل به دهه ۱۸۶۰ میلادی باز می گردد اما مشاور هوارد درزنر برای اولین بار در سال ۱۹۸۹ این عبارت را برای استفاده از تکنیک های تجزیه و تحلیل داده ها برای پشتیبانی از فرایندهای تصمیم گیری تجاری استفاده کرد. در ابتدا آنچه به عنوان ابزار هوش مصنوعی شناخته می شد، به سیستم های تحلیلی مانند سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری و سیستم های اطلاعات اجرایی، اشاره داشت.

اهمیت هوش تجاری

از مزایای بالقوه ابزارهای هوش تجاری می توان به تسریع و بهبود تصمیم گیری، بهینه سازی فرآیندهای تجاری داخلی، افزایش راندمان عملیاتی، پیشبرد درآمدهای جدید و به دست آوردن مزیت رقابتی نسبت به رقبای تجاری اشاره کرد. سیستم های BI همچنین می توانند به شرکت ها کمک کنند تا روند بازار و مشکلات تجاری  احتمالی را مورد بررسی قرار داده و برای برطرف سازی آنها برنامه ریزی کنند.

داده های BI می توانند شامل اطلاعات تاریخی ذخیره شده در انبار داده ها و همچنین داده های جدید جمع آوری شده از سیستم های منبع باشند که به ابزارهای BI امکان پشتیبانی از فرآیندهای تصمیم گیری استراتژیک و تاکتیکی را می دهند.

ابزارهای BI در درجه اول توسط تحلیلگران داده و متخصصان فناوری اطلاعات استفاده می شوند که آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند و گزارش هایی را با نتایج پرس و جو برای کاربران مشاغل تهیه می کنند.

انواع ابزارهای BI

هوش تجاری مجموعه گسترده ای از برنامه های کاربردی تجزیه و تحلیل داده ها از جمله تجزیه و تحلیل های موقت و پرسشگر، گزارشات شرکت ، پردازش تحلیلی آنلاین(OLAP) ، BI موبایل ،BI  در زمان،BI عملیاتی ،BI نرم افزار به عنوان سرویس، منبع باز BI ،BI مشترک و هوش موقعیتی است.

فناوری BI همچنین شامل نرم افزار تجسم داده برای طراحی نمودارها و سایر اینفوگرافیک ها و همچنین ابزارهایی برای ساخت داشبورد BI و امتیازات عملکردی است که داده های تجسم یافته در معیارهای تجاری و شاخص های کلیدی عملکرد را به روشی آسان برای درک بهتر نمایش می دهد. ابزارهای تجسم داده ها در سال های اخیر به استاندارد BI مدرن تبدیل شده اند.

همچنین برنامه های BI ممکن است اشکال دیگری از تجزیه و تحلیل پیشرفته مانند داده کاوی، تجزیه و تحلیل پیش بینی، استخراج متن ، تجزیه و تحلیل آماری و تجزیه و تحلیل داده های بزرگ را شامل شود. اگر چه در بسیاری از موارد، پروژه های پیشرفته تحلیلی توسط تیم های جداگانه متخصصین داده، مدل سازهای پیش بینی، آمارگیرها و سایر متخصصان خبره تجزیه و تحلیل انجام و مدیریت می شوند، تیم های BI بر پرس و جو و تجزیه و تحلیل مستقیم داده های کسب و کار نظارت دارند.

اطلاعات هوش تجاری به طور معمول در یک بانک داده یا در مارس های داده های کوچکتر که مجموعه اطلاعات یک شرکت را در خود دارند، ذخیره می شوند. علاوه بر این، سیستم های Hadoop به طور فزاینده ای در معماری های BI به عنوان مخزن ها یا لنت های فرود برای داده های BI و تجزیه و تحلیل مورد استفاده قرار می گیرند به خصوص برای داده های بدون ساختار، پرونده های ورود به سیستم ، داده های حسگر و انواع دیگر داده های بزرگ.

قبل از استفاده در برنامه های BI ، داده های خام از سیستم های منبع مختلف باید با استفاده از یکپارچه سازی داده ها و ابزارهای کیفیت داده پاک شوند تا اطمینان حاصل شود که کاربران در حال تجزیه و تحلیل اطلاعات دقیق و سازگار هستند.

روند عملکردی  BIبه چه صورت است؟

علاوه بر مدیران BI ، تیم های اطلاعاتی تجاری به طور کلی ترکیبی از معماران BI ، توسعه دهندگان BI ، تحلیلگران تجارت و متخصصان مدیریت داده را شامل می شوند. كاربران مشاغل غالباً به عنوان نماينده مشاغل و کسب اطمينان از نيازهاي آن در فرآيند توسعه BI گنجانده شده اند.

برای کمک به این امر، تعداد بسیاری از سازمان ها جایگزین توسعه سنتی با روش Agile BI و روشهای جمع آوری داده ها هستند که از تکنیک های توسعه نرم افزار Agile استفاده می کنند تا پروژه های BI را در تکه های کوچک شکسته و عملکردهای جدیدی را به صورت افزایشی و تکراری به تحلیلگران تجارت ارائه دهند. انجام این کار شرکتها را قادر می سازد تا سریعتر از ویژگیهای BI استفاده کرده و برنامه های توسعه را اصلاح کنند زیرا در این شرایط نیازهای شغلی تغییر می یابد.

BIبرای داده های بزرگ

سیستم عامل های BI به طور فزاینده ای به عنوان واسط های پیشرو سیستم های داده مورد استفاده قرار می گیرند. نرم افزار BI مدرن معمولاً نهایت انعطاف پذیری را ارائه می دهد و آنها را قادر می سازد به طیف وسیعی از منابع داده وصل شوند. این امر به همراه رابط کاربری ساده، ابزار مناسب برای معماری داده های بزرگ را ایجاد می کند. کاربران می توانند به طیف وسیعی از منابع داده از جمله سیستم های Hadoop ، پایگاه داده های NoSQL ، سیستم عامل های ابری و انبارهای داده مرسوم تر متصل شوند تا بتوانند یک دید یکپارچه از داده های متنوع خود ایجاد کنند.

 

اهداف تجاری استفاده از هوش کسب و کار

هوش کسب و کار مزایای بسیاری دارد که نمونه هایی از آنها را برایتان شرح می دهیم:

• امکان مشاهده اطلاعات از بانک های اطلاعاتی گوناگون
• توانایی مشاهده خلاصه ای از داده ها در بخش های گوناگون سازمان
• امکان مشاهده اطلاعات با تقسیم زمانی
• امکان پاسخ دادن به سوالاتی که با “چه می شود اگر…” شروع می شود
• عدم دخالت در سیستم ها و روش های تولید سازمان
• کم ریسک بودن
• افزایش میزان بازگشت سرمایه
• کمک به تصمیمات سریع هوشمندانه
• افزایش بهره وری کسب و کار
• کاهش هزینه های نیروی انسانی

معرفی انواع نرم افزارهای هوش تجاری

در ادامه شما را با دو گروه اصلی نرم افزارهای هوش تجاری آشنا می کنیم و نمونه هایی از محصولاتی در هر دسته قرار دارند را شرح می دهیم.

• گروه اول: نرم افزارهای تجزیه و تحلیل و گزارش دهی

Guided Analysis and Reporting نرم افزارهای معروف این دسته هستند. نرم افزارهای این دسته برای تجزیه تحلیل داده ها، گزارش های فروش، اعلام میزان موفقیت روش های گوناگون بازاریابی دیجیتال، تحلیل معیارهای کسب و کار و… مورد استفاده قرار می گیرند. نمونه هایی از این نرم افزارها عبارتند از نرم افزارهای گزارش دهی و هشدار Reporting and Alerts

• گروه دوم: نرم افزارهای تحلیلی از نوع Self service BI

این دسته از نرم افزارها که با عنوان راهکارهای  Self service BIشناخته می شوند، هم توسط گروه تولید کنندگان مورد توجه قرار می گیرند و هم از طرف مصرف کننده. این دسته آزادی عملی به کاربران می دهد که می توانند بر اساس نیاز خود داده ها را افزایش داده و معیارهای جدیدی را نیز تعریف نمایند. البته لازم است این را بگوییم که موارد گفته شده بودن دخالت کارشناسان انجام می شود.

ریسک های استفاده از نرم افزارهای هوش تجاری

استفاده از هوش تجاری نیز مانند هر عمل دیگری باید ها و نباید های خود را دارد و با ریسک ها متعددی رو به رو است. باید بگوییم اگر می خواهید از آن بهره ببرید باید بیشتری شناخت را از آن داشته باشید تا در نهایت به نتیجه مناسبی نیز برسید. در واقع شناخت ریسک های هوش تجاری می تواند به شما یاری برساند که درست تصمیم بگیرید و درست انتخاب کنید. در ادامه شما را با ریسک های استفاده از نرم افزارهای هوش تجاری آَشنا می کنیم:

• اشتباه در تعیین متولی واقعی پروژه یا در واقع اشتباه گرفتن واحد IT به جای متولی واقعی
• ایجاد تغییرات اساسی چون اولویت ها و سیاستها
• انتقال یک پروژه EPR به جای برنامه
• برداشت های نادرست در رابطه با کیفیت داده ها و سیستم های عملیاتی
• احتمال حمله به تمامی پروژه در یک مرحله
• عدم وجود شفافیت در ماموریت و موضوعات
• اشتباه در تعیین زمان اتمام پروژه هنگام دیدن خروجی و فعال شدن سیستم
• عدم شفافیت نوع ارتباطات و عدم ثبات در تصمیم گیری